Gebruikerslogin

Wachtwoord vergeten?

Marselan, het lelijke eendje met toekomst

De marselan druif is een vrij jonge, blauwe druivenvariëteit. Ze werd pas in 1961 ontwikkeld door de Franse ampelograaf Paul Truel op het Domaine de Vassal waar hij werkte in de wijngaard van INRA (Institut National de Recherche Agronomique). Deze kwam tot stand na een zoveelste poging om een nieuwe druivenvariëteit te ontwikkelen die grote druiven diende voort te brengen, met hoge opbrengsten en toch een gemiddelde tot goede kwaliteit.

 

De marselan is een kruising van twee gekende en zeer kwaliteitsvolle variëteiten: de cabernet sauvignon en de grenache noir. Truel wilde met de marselan de body en de structuur van de cabernet sauvignon combineren met de hogere opbrengst en de hitteresistentie van de grenache. Maar de nieuwe variëteit produceerde net hele kleine druiven en daarom werd de marselan destijds als weinig interessant aanschouwd en kreeg weinig aandacht. 

Gelukkig werden toch enkele stokken behouden op de schrale zandgronden van het INRA (waar een grote collectie phylloxeravrije druivenstokken worden bijgehouden). 

 

Pas in de jaren 80 werd deze druif als het ware herontdekt. Toen men in de Languedoc meer en meer op zoek was naar meer kwaliteit in plaats van kwantiteit. Pas in 1990 kreeg marselan de erkenning en werd deze officieel opgenomen in het Frans nationaal druivenregister als toegestane druivenvariëteit. Deze werd vnl. gebruikt voor de Vin de Pays (nu de IGP’s). Pas in 2011 vinden we de marselan terug in een AOC. De naam is afgeleid van het dorpje Marseillan in het departement Hérault, in het zuiden van Frankrijk aan de Middellandse Zee, waar deze druif ontwikkeld werd. 

 

De marselan produceert grote trossen met kleine ronde besjes waardoor er zo’n 160 kg druiven nodig zijn voor 100L most. De druif leent zich goed voor organische wijnbouw want is zeer ziektebestendig; tegen grijsrot, tegen schimmelziektes maar ook tegen coulure en galmijt. Daardoor geeft de marselan wijn met zowel hoge opbrengst (en de hittebestendigheid) van de grenache als zowel de kwaliteit en subtiliteit van de cabernet sauvignon.

Het botten begint zo’n 5 dagen na de chasselas maar heeft een lange vegetatieve cyclus waardoor deze pas 4 weken na de chasselas wordt geoogst. De beste kwaliteit vinden we terug in wijngaarden met de cordon de royat snoei- en leidingwijze. De bladeren zijn groen met bronzen vlekjes en zijn rondvormig zonder sterke inkervingen. Momenteel is kloon 980 de enigste gecertificeerde kloon in Frankrijk. 

 

Heel vaak vinden we marselan terug in blends met grenache, syrah, mourvèdre en carignan. Pas in 2002 kwam de eerste monocépage wijn van deze druivenvariëteit op de markt.
Marselan wijnen zijn zeer toegankelijk, produceren diepgekleurde aromatische wijnen met veel finesse door een goede zuurtegraad, zachte edele tannine en desondanks de fijne tanninestructuur toch een goed bewaarpotentieel, eigenschappen die duidelijk geërfd zijn van de cabernet sauvignon. Alcoholgehalte ligt iets lager dan de meeste andere blauwe druivenrassen in Zuid-Frankrijk. In de (retro- en) olfactieve fase vinden we een breed aromaprofiel van donker rood en zwart fruit,  rijpe kers, braambes, zuiderse kruiden, garrique en munt. 

 

Mede door de klimaatswijziging wordt de druif meer en meer buiten de Languedoc aangeplant. Heel wat wijnbouwers zijn op zoek naar druivenvariëteiten die kwaliteitswijnen voortbrengen in warme en droge omstandigheden. In zuidelijke Côtes du Rhône wordt deze al vrij frequent aangeplant en is in de wijn toegestaan als ‘cépage accessoire’.

Waar in 2000 nog geen 500 ha marselan aangeplant was in Frankrijk vinden we nu, 20 jaar later, reeds meer dan 6.000 ha ervan terug. Dit is goed voor 38% van alle marselan aanplant wereldwijd.

Ook in Bordeaux wordt er geëxperimenteerd met de marselan.

 

In Uruguay vinden we deze druivensoort terug, met 19% van alle aanplant van de marselan wereldwijd, op de warmere meso- en microklimaten. De hoge opbrengst, bestand tegen warmte en droogte en de grote ziekteresistentie zijn de voornaamste kenmerken die de wijnboeren uit Uruguay overtuigen om deze aan te planten. Uruguay heeft met de marselan bewezen dat ze ook, naast de tannat, kwaliteitswijnen kunnen voortbrengen. 

Marselan wordt inmiddels in meer dan 20 landen aangeplant. In Spanje; in de DO’s Penedes, Terra Alta en Valencia, maar ook in North Coast California, in Mendoza in Argentinië, in Chili, Brazilië, Bulgarije, Kroatië en in diverse Noord-Afrikaanse wijnlanden vinden we nu de marselan terug. Israël bezit momenteel 14% van alle marselan aanplantingen.

Een samenwerking tussen de Franse en de Chinese overheid (na een bezoek van de Chinese minister van landbouw aan Frankrijk in 1997)  zorgde ervoor dat de marselan, samen met de merlot en cabernet sauvignon, sedert 2001 aangeplant is in de ‘Sino-French Demonstration Vineyard’ (later: ‘Domaine Franco Chinois’)  in Hualilai County in het noordoosten van de provincie Hebei in oost-China. Het eerste oogstjaar van de marselan was 2003; die in ons geheugen gegrift staat als zeer warm en droog oogstjaar. Direct was duidelijk dat de marselan goede opbrengst en kwaliteit kon geven in warme, droge seizoenen. Sedertdien wordt deze meer en meer aangeplant in China en wordt aanzien als de ‘rising star in China’ waar deze wel eens de ‘signature grape’ zou kunnen worden net zoals pinotage in Zuid-Afrika, malbec in Argentinië en carmenère in Chili.

Op het Chinese wijngoed Long Dai, toebehorend aan Les Domaines Barons de Rothschild (Lafite) en de Chinese investeringsmaatschappij ‘CITIC Group’, in de provincie Shandong, nabij Penglai, tussen Beijing en Shangai aan de Gele Zee, staat er heel wat marselan aangeplant en wordt er zo ervaring opgedaan met deze druif. Gezien de goede resultaten werd er vorig jaar, in 2019, 10 ha marselan aangeplant op domaine d’Aussières te Corbières, eveneens eigendom van Les Domaines Barons de Rothschild. 

Tot op heden kent de marselan geen andere benamingen wereldwijd.

Het eendje is ondertussen zeker niet meer lelijk maar nog door het grote publiek te weinig gekend om als prachtige zwaan door het leven te gaan. Hiervoor zal de marselan meer awards moeten winnen die het zeker verdiend. Marselan heeft zeker nog niet al haar geheimen prijs gegeven . Er wacht haar een grote toekomst, we zullen zeker en vast nog veel van haar horen en hopelijk mogen proeven.

‘World Marselan Day’ is op 27 april, de geboortedatum van Paul Truel. Deelnemen kan door op 27 april een fles marselan te openen, het glas te heffen en een foto te nemen en deze te posten op sociale media #worldmarselanday

 

pastedGraphic.png

 

Erik Desmarets

 
 
Terug naar het overzicht